Tăng huyết áp là một bệnh phổ biến ở các nước phát triển cũng như các nước đang phát triển. Bệnh tiến triển lâu ngày sẽ làm tổn thương các mạch máu và gây ảnh hưởng xấu tới nhiều cơ quan như tim, não, thận, thậm chí gây nhiều biến chứng nặng nề như chảy máu não, suy tim… ảnh hưởng đến sức khỏe của bệnh nhân và là gánh nặng cho gia đình, xã hội.
Thế nào là tăng huyết áp?
Huyết áp được gọi là tăng khi huyết áp tâm thu lớn hơn hoặc bằng 140mmHg và huyết áp tâm trương lớn hơn hoặc bằng 90mmHg. Người ta không chẩn đoán tăng huyết áp qua một lần đo. Khi người ta đo huyết áp của bạn và thấy từ 140/90mmHg trở lên, thì có thể bác sĩ sẽ yêu cầu bạn trở lại đo huyết áp thêm 2 lần nữa trong thời gian 4 tuần mới có thể khẳng định là bạn có tăng huyết áp hay không.
tăng huyết áp là bệnh thường gặp ở người cao tuổi, trong các bệnh viêm cầu thận cấp và mạn tính; sỏi thận, viêm thận kẽ, hẹp động mạch thận. Các bệnh nội tiết như u tủy thượng thận, Cushing, cường tuyến giáp, cường tuyến yên... Các bệnh tim mạch như hẹp, vữa xơ động mạch, hở van động mạch chủ, hẹp eo động mạch chủ... tăng huyết áp cũng có nguyên nhân do dùng thuốc, dùng cam thảo, ngộ độc thai nghén.
Ai có nguy cơ tăng huyết áp?
Nhiều nghiên cứu chứng minh rằng trong gia đình có cha, mẹ bị tăng huyết áp thì con cái có nguy cơ tăng huyết áp hơn những người không có cha mẹ mắc bệnh này. Ở người bình thường, không có thừa cân - béo phì và những rối loạn chuyển hóa mắc phải thì tuổi hay bị tăng huyết áp nhất là nam trên 55 tuổi, phụ nữ tuổi mãn kinh. Các chất kích thích dễ làm huyết áp tăng nếu người ta sử dụng thường xuyên là rượu, đặc biệt là nghiện rượu, mặc dù còn nhiều tranh cãi nhưng sự thật là sử dụng thường xuyên cà phê có thể làm nhịp tim tăng và tăng huyết áp. Thuốc lá là một thủ phạm gây tổn thương tim và mạch máu, do thuốc lá làm co thắt các mạch máu dẫn đến làm hẹp lòng mạch là nguyên nhân gây tăng huyết áp. Thói quen ăn mặn (làm giữ muối và nước gây tăng thể tích máu, gây áp lực động mạch lớn dẫn đến tăng huyết áp), thói quen lười vận động cũng là những nguyên nhân gây ra tăng huyết áp.
Hầu hết tăng huyết áp đều gặp ở vòng luẩn quẩn của những người béo phì, đái tháo đường, vữa xơ động mạch, rối loạn lipid máu. Bên cạnh đó thì một số thuốc chống viêm có steroid cũng có thể dẫn đến tăng huyết áp.
Chu kỳ sinh học của huyết áp có thể gây đột quỵ
Hầu hết những người bị bệnh tăng huyết áp không có triệu chứng gì. Một số người với huyết áp cao nhiều có thể có các triệu chứng như đau đầu, nhìn mờ... Một số triệu chứng của các biến chứng: đau ngực, đột quỵ, nhồi máu cơ tim, rung nhĩ, suy thận, nhìn mờ... Các biến chứng của tăng huyết áp thường đi kèm với các bệnh khác như vữa xơ động mạch, đau thắt ngực ổn định, nhồi máu cơ tim.
Điều đáng chú ý là mối liên hệ giữa chu kỳ sinh học của huyết áp và nguy cơ đột quỵ. Huyết áp thường tăng cao vào buổi sáng sớm, khoảng từ 5 - 7 giờ. Đây là thời gian người bệnh thường thức giấc, do vậy những tai biến rất dễ xảy ra do: Người bệnh thay đổi tư thế đột ngột trong khi huyết áp đang ở mức cao nhất, chóng mặt, nhìn mờ xuất hiện có thể làm người bệnh ngã. Các động mạch khi bị tăng huyết áp thường có áp lực lớn nên rất dễ bị tổn thương nếu chỉ cần một va chạm nhẹ, thậm chí chỉ cần thay đổi tư thế đột ngột. Nhiều trường hợp các cụ già dậy sớm tập thể dục và bị tai biến mạch máu não.
Phòng và điều trị tăng huyết áp
Nếu huyết áp tăng ít thì cũng không cần điều trị nhiều, nhưng cần theo dõi thường xuyên. Nếu huyết áp tăng nhiều, có thể phải nhập viện để điều trị. Thay đổi lối sống là một biện pháp điều trị đầu tiên được các bác sĩ khuyến cáo đối với bệnh nhân tăng huyết áp. Một số thuốc điều trị tăng huyết áp thường dùng là thuốc chẹn beta giao cảm, thuốc chẹn anpha giao cảm, 2 dạng này ở dạng phối hợp, các thuốc lợi tiểu, thuốc chẹn kênh canxi, thuốc ức chế men chuyển...
Phòng bệnh tăng huyết áp: Luôn luôn giữ chế độ ăn uống, sinh hoạt lành mạnh, đáng lưu ý nhất là không nên ăn quá mặn. tăng huyết áp và xơ vữa động mạch thường song hành thúc đẩy nhau làm bệnh nặng thêm nên chế độ ăn cần điều chỉnh để lượng cholesterol không cao quá, nên thay thế mỡ động vật bằng dầu ăn thực vật. Duy trì chế độ ăn đầy đủ lượng kali khoảng 90mmol/ngày, đặc biệt ở những bệnh nhân cần dùng thuốc lợi tiểu để điều trị tăng huyết áp. Bảo đảm đầy đủ calcium và magnesium. Không nên uống rượu bia, cà phê và đặc biệt là không hút thuốc lá. Tránh tình trạng thừa cân, béo phì. Rèn luyện thể lực, thể dục thể thao. Bảo đảm ngủ đủ, tránh stress. Nếu trong gia đình có bố mẹ hoặc anh chị em ruột bị bệnh tăng huyết áp thì phải tuân thủ các chế độ trên chặt chẽ hơn, cần phải khám sức khỏe định kỳ hằng năm và giải quyết các nguy cơ nếu có, đặc biệt khống chế các yếu tố dễ làm huyết áp tăng cao đột ngột. Đối với những người đã mắc bệnh tăng huyết áp cần điều trị liên tục, có sự theo dõi sát sao của thầy thuốc.
Sức Khoẻ & Đời Sống
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét